Η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ ΤΗΣ ΑΤΟΜΙΚΟΤΗΤΑΣ

Ποιος, τελοσπάντων, είναι αυτός πού εκστομίζει τη μικρομέγαλη λέξη «εγώ»; Μια απόπειρα απάντησης αποτολμώ με αυτό εδώ το δοκίμιο, έχοντας πάντα την υποψία, ίσως και την πεποίθηση ή, τουλάχιστον, την κρυφή ελπίδα, ότι όσο πιο πολύ απομακρύνομαι από αυτό το «εγώ» τόσο πιο κοντά πλησιάζω αυτόν που το εκφέρει. Υπάρχει όμως αυτός; Υπάρχει, σαν να λέγαμε, ένα υποκείμενο του υποκειμένου; Και αν ναι, σε τί διαφέρει το ένα από το άλλο; Και δεν διακινδυνεύεται, έτσι, το «ενιαίο» της ανθρώπινης υπόστασης; Βέβαια, ο άνθρωπος ως κοινωνικό Ον είναι πάντα συνάνθρωπος βρίσκεται κάθε στιγμή υπό το βλέμμα του άλλου, του συνανθρώπου, υπόκειται στην κρίση, στην αποδοχή ή στην απόρριψη αυτού του βλέμματος, οπότε και πάλι είναι υποκείμενο μιας υπερκείμενης επίβλεψης. Η διαπίστωση αυτή δεν μας οδηγεί, τελικά, σε μια τριχοτόμηση του υποκειμένου; Τί απομένει, λοιπόν, από αυτήν την υποτιθέμενη ενιαία υπόσταση; Υπάρχει ένα υπόλοιπο, ένα residuum, το όποιο μας διαφεύγει, και που θα μπορούσε να δώσει σε αυτή τη μηδαμινή οντότητα μια στερεή, αδιάσπαστη υφή, και μια διακριτή και αδιαίρετη μορφή; Φυσικά, κάθε υποκείμενο, όποιο και αν είναι αυτό, έχει ήδη τη δική του, έστω άρρητη και λανθάνουσα, καταφατική απάντηση. Με δεδομένη την απάντηση θέτω εδώ την ερώτηση, και στις σελίδες που ακολουθούν επιχειρώ να δώσω έκφραση και όψη στην κατάφαση της.