ΤΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΤΟΥ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Πριν από έξι περίπου χρόνια, συζητώντας με τον πρόωρα χαμένο φίλο, Φίλιππο Βλάχο, εκδότη των «Κειμένων», του μίλησα για πρώτη φορά ότι άρχισα να δουλεύω πάνω στην ιατρική των κωμωδιών του Αριστοφάνη.

Ο φίλος μου, λάτρης και εραστής της αρχαιογνωσίας, με ρώτησε διάφορες λεπτομέρειες και από τις απαντήσεις του κατάλαβα ότι ενέκρινε την προσπάθεια. Αργότερα, μέχρι και το θάνατό του, δεν ήταν λίγες οι φορές που μιλήσαμε για τον Αριστοφάνη κι αυτός δεν έκρυβε την έκπληξή του για την ιατρογνωσία του ποιητή.

Αλλ’ οι θεοί είχαν αποφασίσει αλλιώς· ο αξέχαστος φίλος έφυγε νωρίς κι εγώ συνέχισα μόνος με τον ποιητή. Και για να πω την πάσα αλήθεια, τα χρόνια που πέρασα μαζί του είχαν μέρες με πολλή αγωνία, μεγάλο δέος και ανήσυχη ευτυχία, αφού μέσα από τα σκώμματα και τις κωμικές επινοήσεις του ποιητή, προσπαθούσα να φτάσω στη διάγνωση των νόσων που μνημονεύει.

Πολλές φορές είχα τη βεβαιότητα ότι οι «άρρωστοι του Αριστοφάνη» ήταν δικοί μου άρρωστοι, τους οποίους νοσήλευα στο νοσοκομείο και όφειλα να θέσω έγκαιρα τη διάγνωση των παθήσεών τους. Και πίστεψα ότι νοσήλευσα τον Μελάνθιο και τον Κρατίνο, τον Πατροκλείδη και τον Λαισποδία… Στο τέλος, έδωσα σε όλους σχεδόν εξιτήριο –πλην του Κρατίνου, στον οποίον εξέδωσα πιστοποιητικό θανάτου– χωρίς να παραλείψω να γράψω και τη διάγνωση εξόδου, όπως θα την έγραφε ο Ιπποκράτης ή κάποιος άλλος από τους παλαιούς επώνυμους Ασκληπιάδες.

Ομνύω στον Απόλλωνα και τον Ασκληπιό, ότι και αν ακόμη έσφαλα, δεν ευθύνεται για τα λάθη μου ο Αριστοφάνης που έγραφε κωμωδίες και όχι ιστορικά ασθενών.

Ομνύω στην Υγεία και την Πανάκεια, ότι δεν ολιγώρησα απέναντι των ασθενών μου και ελπίζω ότι οι διαγνώσεις μου βρίσκονται κοντά στην αλήθεια.

Εύχομαι, τέλος, κάποιος άλλος σύγχρονος ή επόμενος Ασκληπιάδης να νοσηλεύσει τους ήρωες του ποιητή και να θέσει αυτός, σωστότερες από εμένα, διαγνώσεις.

Οι άπειρες ευχαριστίες μου για τον Ποιητή είναι ό,τι λιγότερο θα μπορούσα να πω, για τις ευτυχισμένες στιγμές που πέρασα έξι χρόνια, μελετώντας το έργο του.

Αθήνα, Ιούλιος 92

Π. Δ. ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ